Overzicht van de werkvloer met modulair bekistingssysteem in de voorgrond en draaiende windturbines op de achtergrond, Zaragoza

Grote Projecten · Werk in uitvoering

Fundamenten voor een Hernieuwbare-Energie-Park

Zaragoza · Spanje · 2026 — werk in uitvoering

Tot dit voorjaar leverde ABM Bouwgroep haar werk uitsluitend in Nederland — Amsterdam, Zaanstreek, Het Gooi. Aanbouwen, renovaties, dakopbouwen. Vakwerk dat je twee straten verder kunt aanwijzen.

In 2026 hebben wij voor het eerst onze nationale grens overschreden. In Aragón, het hart van het Spaanse binnenland, werken wij mee aan een ambitieus hernieuwbare-energie-park — een uitgestrekt terrein van windturbines en zonnepanelen dat de Europese groene transitie tastbaar maakt.

Wij gingen niet als hoofdaannemer. Wij gingen als wat wij zijn: een team dat sterk is in beton- en funderingswerk, en dat in deze opdracht specifiek werd gecontracteerd voor de fundamenten — de onzichtbare laag waarop de zichtbare infrastructuur uiteindelijk komt te staan.

Dit verhaal is anders dan dat van onze projecten in Nederland. Het is geen huiselijk verhaal. Het is industrieel, opener, harder. En het is nog niet af — terwijl u dit leest, staan onze mensen daar te werken.

StatusWerk in uitvoering

LocatieZaragoza, Spanje

Onze scopeFundamenten + betonwerk

SectorHernieuwbare energie

Hoofdstuk 01

Het Project: een Energiepark in Aragón

"Wat je bouwt, ondersteunt straks honderden megawatt aan groene stroom."

Het project bevindt zich in de omgeving van Zaragoza, in een uitgestrekt landschap van rode aarde, lichte begroeiing en open lucht. Het energiepark combineert twee technologieën die zelden samen voorkomen op dezelfde locatie: een zonnepark met fotovoltaïsche panelen op het lagere terrein, en windturbines op de hoger gelegen ruggen. Samen leveren de installaties tientallen tot honderden megawatt elektriciteit aan het Spaanse net.

Voor de hoofdaannemer is dit een meerjarige opdracht met tientallen subcontracten. De civiele werken alleen — uitgravingen, kabelsleuven, funderingen, betonwerken, voorzieningengebouwen — vormen een eigen wereld binnen het project, met verschillende gespecialiseerde teams die parallel werken. Wij zijn één van die teams.

Modulair bekistingssysteem in de voorgrond, drie draaiende windturbines op de achtergrond. — Een werkvloer waarop wij dagelijks staan. Op de voorgrond: ons modulaire bekistingssysteem — een lange, stevige vorm in geel-metalen panelen, voorbereid voor een betonstort. Op de achtergrond: drie windturbines die al draaien — een herinnering dat dit park geen project op papier is, maar een installatie die actief stroom levert aan het Spaanse net.

Hoofdstuk 02

Onze Opdracht: Fundamenten en Betonwerk

"Geen bouwwerk staat sterker dan zijn fundament."

Onze opdracht in dit project is bewust afgebakend. Wij doen de fundamenten en betonwerken — de elementen van gewapend beton waarop straks technische installaties, transformatoren of schakelkasten worden geplaatst. Wij doen niet de grondverzet, niet de kabeltrenches, niet de torenmontage, niet de elektrische bekabeling. Die werkzaamheden worden door andere gespecialiseerde subaannemers uitgevoerd, parallel aan het onze.

Deze duidelijke scope-afbakening is geen beperking — het is een werkmethode. Wij weten wat wij goed doen (beton, wapening, precisie in maatvoering), en wij specialiseren ons daarin. Een hoofdaannemer die deze duidelijkheid krijgt, weet wat hij ontvangt en wanneer.

Geel-metalen modulair bekistingssysteem met rode diagonale stempels, klaar voor een betonstort; één windturbine op de achtergrond. — Een fundering in uitvoering. Het systeem dat zichtbaar is — geel-metalen modulaire panelen met dwarsbalken en rode stempels — is een industrieel bekistingssysteem van het type *PERI of Doka*, ontworpen voor zware betonstorten en hergebruik over meerdere stortcycli. De rode diagonale *stempels (puntales / Acrow props)* houden de bekisting stabiel tegen de horizontale druk die het vloeibare beton zal uitoefenen tijdens en direct na het storten. Achter de bekisting: één van de windturbines die het einddoel van dit werk bepaalt.

Hoofdstuk 03

De Wapening — de Stille Fase die Geen Klant ooit Ziet

"Wat in het beton verdwijnt, is wat het beton draagt."

Voordat ook maar één liter beton wordt gestort, ligt er een complete wapeningskorf — een driedimensionaal raster van staalbaren (B500B-kwaliteit) dat de trek- en buigkrachten in de toekomstige betonconstructie opvangt. Beton is sterk onder druk maar zwak onder trek; pas de combinatie van beton en staal levert het materiaal dat alle moderne infrastructuur draagt.

Een wapeningskorf voor een fundament van deze schaal kan meerdere ton wegen, met honderden gelaste verbindingen, exact gepositioneerd volgens de constructeurstekening. Toleranties zijn klein — een paar millimeter afwijking aan de bovenkant betekent een afwijking van centimeters aan de basis van wat erop komt.

Twee vakmannen werken aan de bovenste lagen van een wapeningskorf, vlak voor de stort, met donker bekistingssysteem rondom. — Twee vakmannen werken aan de bovenste lagen van de wapeningskorf, vlak voor de stort. Het donkere bekistingssysteem dat hier zichtbaar is wijkt af van het gele PERI-systeem — een ander type bekisting, vermoedelijk *staal-composiet*, geschikt voor een specifieke structuur op deze locatie. De rommelig ogende werkvloer is misleidend; elke staaf staat op een gecalculeerde positie, en de man met de witte helm controleert die tegen de uitvoeringstekening.

Hoofdstuk 04

Het Storten — de Cruciale Uren

"Een betonstort kun je niet terugdraaien. Doe het goed of doe het opnieuw."

Het storten van een grote fundering is misschien wel het meest onomkeerbare moment in een bouwproces. Eenmaal het beton in de vorm zit, is er ongeveer 60 tot 90 minuten ruimte om de oppervlakte te vlakken, de positie van inserts te controleren, en de eerste verdichting met trillaaier (vibrador) uit te voeren. Daarna is het beton aan de invloed van de natuur overgeleverd — temperatuur, vochtigheid, wind.

Voor stortwerk in Aragón komt daar een extra factor bij: in het zomerseizoen kunnen temperaturen tot ver boven de 35 °C oplopen. Hoge temperaturen versnellen het uithardingsproces, wat kan leiden tot scheurvorming als de stort niet onder controle wordt gehouden. Voor dit type werk in deze regio worden vaak retarder-additieven aan de mortelmix toegevoegd, en wordt 's nachts of in de vroege ochtend gestort. Voorbereiding is alles.

Betonpomp-arm stort vloeibare beton in de wapeningskorf; drie vakmannen in volledige PBM controleren het stortpatroon. — Het moment zelf. Vanaf links komt de *betonpomp-arm* met daaronder de stortmond; het vloeibare beton vult de wapeningskorf laag voor laag. Drie vakmannen in volledige PBM (helm, hesje, regenkleding, handschoenen) controleren het stortpatroon en de verdichting. De man rechts in geel weerbestendig pak gebruikt de slang om beton te verdelen waar de pompvulling het niet direct bereikt. Dit is teamwork dat geen ruimte voor improvisatie kent — elke beweging is geoefend.

Hoofdstuk 05

De Grotere Context van het Park

"Wat wij niet doen, hoort er ook bij — en daar werken parallel andere teams."

In een project van deze schaal werken meerdere subaannemers tegelijkertijd over uitgestrekte terreinen. Naast onze fundamentenwerken zijn andere teams bezig met de civiele werken voor de elektrische infrastructuur — uitgravingen voor kabelsleuven die de zonnepanelen en windturbines verbinden met de hoofd-substations en transformatorhuizen.

De twee foto's hieronder tonen wij ter context — om een gevoel te geven van de schaal en complexiteit van het project waarin ons werk een rol speelt. Het zijn geen werkzaamheden die door ABM worden uitgevoerd.

Kabelsleuf van circa 1,5 meter diep en 50 centimeter breed, in de rode aarde van Aragón. — **Context · geen ABM-werk.** Een tot ongeveer *1,5 meter diepe en 50 centimeter brede kabelsleuf*, in de rode aarde van Aragón. Door dit type sleuven worden hoogspanningskabels gelegd die de zonnepanelen en windturbines aansluiten op de substations. Een park van deze schaal vraagt vele kilometers aan kabelsleuven, allemaal met gecontroleerde dieptes en specificaties voor zandbed en waarschuwingslint boven de kabel.

Lange kabelsleuf die zich uitstrekt naar de horizon, met rode aarde en open landschap. — **Context · geen ABM-werk.** Een ander deel van het terrein, met een lange kabelsleuf die in de verte verdwijnt. Deze beelden tonen waarom hernieuwbare-energie-projecten op deze schaal niet alleen de installatie van de panelen en turbines vereisen, maar evenzeer een uitgebreide ondergrondse infrastructuur. De honderden hectaren waarop een park als dit ligt, worden ondergronds verbonden door netwerken van kabels en buizen.

Hoofdstuk 06

Voortgang — Werk in Uitvoering

"Dit verhaal heeft nog geen einde. Wij staan daar nu."

Op het moment van schrijven (mei 2026) zijn onze werkzaamheden in volle gang. Verschillende fundamenten zijn voltooid en uitgehard; andere worden voorbereid; volgende stortcycli liggen in planning. De totale doorlooptijd van ons aandeel in dit project zal afhangen van de planning van de hoofdaannemer en de aansluiting op de werkzaamheden van de andere subaannemers — een dynamiek die wij dagelijks samen managen.

Wat wij meebrengen vanuit Nederland is niet anders dan wat onze opdrachtgevers in Amsterdam en Hilversum van ons gewend zijn: precisie in maatvoering, controle op betonkwaliteit, respect voor de planning, en een team dat doet wat het zegt.

Wat anders is: het klimaat, de afstand, de taal. Spaanse veiligheidsnormen wijken op details af van de Nederlandse; communicatie loopt vaak via een derde taal (Engels of vakgebaren); leveranciers en logistiek werken op andere tempo's. Aanpassen is onderdeel van het werk.

Wanneer het project volledig is opgeleverd, zal deze pagina worden bijgewerkt met de eindbeelden en de afsluiting van ons aandeel.

Wat dit Project voor ABM Betekent

Ten eerste — internationale bewezen capaciteit. Een onderneming die alleen lokaal werkt, kan lokaal goed zijn. Een onderneming die in een ander land, in een ander klimaat, met een andere taal en andere normen levert, bewijst iets fundamenteler over haar werkwijze. Wij keren met meer ervaring terug naar Nederland dan wij vertrokken.

Ten tweede — bijdrage aan de groene transitie. Wij bouwen vooral aan huizen — particulieren die hun woning vergroten, verbeteren, verduurzamen. In dit project bouwen wij, weliswaar als één van vele teams, aan de Europese energie-infrastructuur die noodzakelijk is om de klimaatdoelen te halen. Dat ons werk hier verborgen onder de grond zit, is geen verlies aan zichtbaarheid — het is precies wat wij doen wanneer wij thuis een fundering storten. De zichtbaarste structuren rusten altijd op de minst zichtbare.

1ªinternationale opdracht voor ABM

B500Bwapeningskwaliteit, cf. Spaanse norm

100s MWaan groene stroom in het park

0compromissen op betonkwaliteit

Voor opdrachtgevers in Nederland — particulier of zakelijk, residentieel of commercieel — betekent dit dat de aannemer die u inhuurt een team is dat ook onder onverwacht moeilijke omstandigheden levert. Een team dat op een hete Spaanse vlakte hetzelfde beton stort als in een Amsterdamse achtertuin: in tolerantie, met controle, en op tijd.

Wilt u de technische uitvoering in detail bestuderen?

Download ons technisch werkdossier — speciaal voor architecten en constructeurs. 40 pagina's met constructiedetails, materiaalkeuzes, leveranciers en werkwijze.

Download het werkdossier →